Menu

<strong>Escalatieladder van Glasl</strong>

Hoe ontstaat een arbeidsconflict?

Veel arbeidsconflicten ontstaan niet van de ene op de andere dag. Vaak begint het met irritaties, misverstanden of verschillen van inzicht. De Escalatieladder van Glasl laat zien hoe een conflict zich stap voor stap kan ontwikkelen.

Metafoorbeeld escalatieladder
Richard van de Wijngaart
Richard van de Wijngaart

Arbeidsmediator (MfN) regio Zuid-Holland
​Mede-eigenaar van Dé Arbeidsmediators.
Meer informatie over Richard.

De escalatieladder van Glasl in een notendop:

  • De Escalatieladder van Glasl is een model om conflicten te analyseren.
  • Het model bestaat uit 9 treden verdeeld over 3 fasen.
  • Hoe hoger een conflict op de ladder komt, hoe moeilijker het wordt om het zelfstandig op te lossen.
  • Vroegtijdig ingrijpen voorkomt escalatie, verzuim en schade aan de arbeidsrelatie.
  • Arbeidsmediation helpt om conflicten te de-escaleren en weer beweging te creëren.

Wat is de Escalatieladder van Glasl?

De Escalatieladder van Glasl is een model dat wordt gebruikt om de ontwikkeling van conflicten inzichtelijk te maken.

Het model is ontwikkeld door de Oostenrijkse politicoloog Friedrich Glasl en wordt wereldwijd toegepast binnen organisaties, mediation en conflictmanagement.

De ladder beschrijft hoe een conflict zich kan ontwikkelen van een normaal meningsverschil naar een situatie waarin samenwerken nauwelijks nog mogelijk is.

Voor arbeidsmediators is de escalatieladder een waardevol hulpmiddel bij conflictbemiddeling.

Escalatieladder van Glasl in beeld

Hoe werkt de Escalatieladder van Glasl?

De escalatieladder bestaat uit 9 treden, verdeeld over 3 fasen.

Hoe verder partijen op de ladder omhoog bewegen, hoe meer emoties de overhand krijgen en hoe kleiner de kans wordt dat zij het conflict zelfstandig kunnen oplossen.

Fase 1: Rationele Fase (Win-Win)

In deze fase zijn partijen het niet met elkaar eens, maar bestaat er nog voldoende vertrouwen om samen naar een oplossing te zoeken.

Trede 1 – Verharding
Meningsverschillen worden zichtbaarder. Standpunten verharden, maar partijen zijn nog bereid naar elkaar te luisteren.

Trede 2 – Debat en polemiek
Discussies worden scherper. Partijen proberen elkaar te overtuigen van hun eigen gelijk.

Trede 3 – Geen woorden maar daden
Het vertrouwen neemt af. Mensen vermijden elkaar, communiceren minder rechtstreeks en gaan steeds meer hun eigen weg.

Wat kun je doen in deze fase?
Juist in deze fase is de kans op herstel het grootst. Een open gesprek of een vroegtijdige inzet van arbeidsmediation kan voorkomen dat het conflict verder escaleert.

Fase 2: Emotionele fase (Win-verlies)

In deze fase verschuift de aandacht van het oplossen van het probleem naar het winnen van het conflict. Emoties nemen de regie over.

Trede 4 – Imago en coalities
Partijen zoeken steun bij collega's of anderen binnen de organisatie. Er ontstaan kampen.

Trede 5 – Gezichtsverlies
De focus verschuift naar fouten, tekortkomingen en verwijten. Het vertrouwen raakt verder beschadigd.

Trede 6 – Dreigstrategieën
Dreigementen, machtsmiddelen en druk worden ingezet om de ander te beïnvloeden.

Wat kun je doen in deze fase?
Zelfstandig oplossen wordt steeds moeilijker. Een onafhankelijke derde, zoals een arbeidsmediator, kan helpen om de communicatie te herstellen en verdere escalatie te voorkomen.

Fase 3 vechtfase (Verlies-verlies)

In deze fase draait het conflict niet langer om de inhoud, maar om het beschadigen van de ander. Partijen zijn vaak niet meer gericht op samenwerking of herstel.

Trede 7 – Beperkte vernietigingsacties
Partijen zijn bereid schade toe te brengen aan de ander, zelfs als dit ook nadelige gevolgen heeft voor henzelf.

Trede 8 – Versplintering
Het conflict wordt persoonlijk. Respect en vertrouwen zijn vrijwel volledig verdwenen.

Trede 9 – Samen de afgrond in
De relatie is volledig ontwricht. Partijen zijn bereid grote schade te accepteren als daarmee ook de ander wordt geraakt.

Wat kun je doen in deze fase?
Ook in deze fase kan mediation waardevol zijn. Niet altijd om de samenwerking te herstellen, maar wel om verdere schade te beperken, duidelijkheid te creëren en een zorgvuldig vervolgtraject vorm te geven. Soms leidt dat tot herstel van de samenwerking. Soms blijkt een respectvolle beëindiging van de arbeidsrelatie de meest duurzame oplossing.

Bron: De Managementmodellensite

Waarom is de Escalatieladder belangrijk?

De escalatieladder helpt om conflicten vroegtijdig te herkennen.

Daardoor wordt duidelijk:

  • Hoe ernstig een conflict is.
  • Welke interventie passend is.
  • Wanneer hulp van een mediator verstandig is.
  • Hoe verdere escalatie kan worden voorkomen.

Hoe eerder een conflict wordt herkend, hoe groter de kans dat partijen samen tot een oplossing komen.

5 signalen dat een conflict escaleert

In de praktijk zien we vaak dezelfde waarschuwingssignalen terugkomen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Irritaties die steeds terugkeren.
  • Collega's die elkaar vermijden.
  • Groepsvorming binnen teams.
  • Roddelen, pesten of zwartmaken.
  • Ziekmeldingen als gevolg van spanningen.

Dit zijn vaak signalen dat een conflict zich verder ontwikkelt op de Escalatieladder van Glasl.

Download ook ons gratis e-book: De 5 alarmbellen voor arbeidsmediation

Hierin leggen we uit hoe je deze signalen herkent en welke stappen je kunt zetten om verdere escalatie te voorkomen.

Wanneer schakel je een arbeidsmediator in?

Veel organisaties wachten met mediation totdat een conflict volledig is vastgelopen.

Dat is jammer, want juist in de eerste fasen van de escalatieladder is de kans op herstel het grootst.

Arbeidsmediation kan helpen wanneer:

  • Gesprekken steeds opnieuw vastlopen.
  • Spanningen binnen een team oplopen.
  • Collega's elkaar gaan vermijden.
  • Een conflict leidt tot stress of verzuim.
  • Het vertrouwen tussen partijen afneemt.

Hoe eerder een mediator wordt betrokken, hoe groter de kans op een duurzame oplossing.

Hulp nodig bij een arbeidsconflict?

Herken je signalen van een escalerend conflict binnen jouw organisatie?

Neem gerust contact op met onze Helpdesk Arbeidsconflict. We denken graag met je mee over de situatie en bespreken welke aanpak het beste past.

Veelgestelde vragen

  • Wat is het verschil tussen de Escalatieladder van Glasl en de 5 alarmbellen voor arbeidsmediation?
    • De Escalatieladder beschrijft hoe conflicten zich ontwikkelen. De 5 alarmbellen zijn praktische signalen die helpen om escalatie in een vroeg stadium te herkennen.

Wij zijn je graag van dienst