Menu
Diensten

Exit-mediation

Van vastgelopen samenwerking naar heldere afspraken

Wanneer een arbeidsrelatie niet meer goed werkt en beëindiging in beeld komt, helpt exit-mediation werkgevers en werknemers om onder begeleiding van een onafhankelijke mediator tot zorgvuldige en werkbare afspraken te komen.

Inspiratiebeeld Exit mediation (weg uit de kudde)

Exit-mediation in het kort

  • Begeleiding bij een verstoorde arbeidsrelatie en mogelijk ontslag
  • Onafhankelijke mediator voor werkgever én werknemer
  • Ruimte voor belangen, emoties en praktische afspraken
  • Gericht op een zorgvuldige beëindiging met wederzijds goedvinden
  • Binnen 48 uur een eerste afspraak ingepland

Wat is exit-mediation?

Exit-mediation is een vorm van arbeidsmediation waarbij een onafhankelijke mediator werkgever en werknemer begeleidt wanneer beëindiging van de arbeidsrelatie in beeld komt. Vaak is er sprake van een verstoorde arbeidsrelatie en lukt het niet meer om samen tot een oplossing te komen.

Tijdens de gesprekken krijgen beide partijen ruimte om hun belangen, zorgen en verwachtingen te bespreken. De mediator helpt om de communicatie weer mogelijk te maken en te onderzoeken welke afspraken voor beide partijen aanvaardbaar zijn.

Het uitgangspunt is een zorgvuldige oplossing, vaak in de vorm van beëindiging met wederzijds goedvinden. Maar mediation betekent niet dat vertrek vooraf vaststaat. Soms blijkt tijdens de gesprekken dat herstel van de samenwerking toch mogelijk is.

Wanneer wordt exit-mediation ingezet?

Exit-mediation kan passend zijn wanneer de samenwerking ernstig onder druk staat en werkgever en werknemer willen onderzoeken of zij op een zorgvuldige manier uit elkaar kunnen gaan.

Herkenbare situaties zijn:

De mediator helpt partijen om de situatie zorgvuldig te bespreken en te onderzoeken welke vervolgstappen mogelijk zijn. Daarbij is aandacht voor zowel de zakelijke als de persoonlijke gevolgen.

Lees ook: Exit-mediation tijdens ziekte.

Pascal Tulling - De Arbeidsmediators

Hoe verloopt een exit-mediationtraject?

Een exit-mediationtraject verloopt doorgaans in vijf stappen. De precieze invulling hangt af van de situatie en de betrokken partijen.

1. Kennismaking en voorbereiding

We bespreken de aanleiding voor de mediation en onderzoeken of exit-mediation een passende aanpak is. Ook wordt duidelijk gemaakt wat partijen van de begeleiding kunnen verwachten.

2. Individuele gesprekken

De mediator spreekt doorgaans eerst afzonderlijk met werkgever en werknemer. Beide partijen krijgen ruimte om hun ervaringen, zorgen, verwachtingen en belangen toe te lichten.

3. Gezamenlijke gesprekken

Onder begeleiding van de mediator gaan partijen met elkaar in gesprek. Er wordt onderzocht wat nodig is om tot een zorgvuldige oplossing te komen.

4. Onderzoeken van mogelijkheden en afspraken

Wanneer beëindiging van de arbeidsrelatie de gewenste uitkomst is, bespreken partijen de voorwaarden waaronder zij uit elkaar kunnen gaan. Denk aan praktische afspraken over de afronding van werkzaamheden, communicatie en mogelijke vertrekvoorwaarden.

5. Afronding en vastlegging

Als partijen overeenstemming bereiken, kunnen de afspraken schriftelijk worden vastgelegd. Bij beëindiging van het dienstverband gebeurt dit doorgaans in een vaststellingsovereenkomst.

De mediator begeleidt het proces, maar bepaalt niet de uitkomst. Werkgever en werknemer beslissen zelf welke afspraken zij willen maken.

Wat zijn de valkuilen van exit-mediation?

Exit-mediation kan helpen om een arbeidsrelatie zorgvuldig af te ronden, maar is niet in iedere situatie vanzelfsprekend de juiste route.

Een belangrijke valkuil is dat één van de partijen de uitkomst vooraf al heeft bepaald. Wanneer exit-mediation vooral wordt ingezet om de ander akkoord te laten gaan met vertrek, ontbreekt de ruimte voor een gelijkwaardig gesprek.

Ook emoties kunnen een belangrijke rol spelen. Een werknemer kan een voorgesteld vertrek bijvoorbeeld ervaren als afwijzing of zich overvallen voelen door de situatie. Te snel naar financiële afspraken willen gaan, kan het gesprek dan juist bemoeilijken.

Andere aandachtspunten zijn:

  • Onduidelijkheid over het doel van de mediation.
  • Een groot verschil in informatie of onderhandelingspositie.
  • Onvoldoende aandacht voor de belangen achter de standpunten.
  • Te snel focussen op vertrekvoorwaarden.
  • Onvoldoende inzicht in de juridische gevolgen.
  • Druk ervaren om tot overeenstemming te komen.

Een zorgvuldig exit-mediationtraject draait daarom niet alleen om de afspraken die worden gemaakt, maar ook om de manier waarop die tot stand komen.

Exit-mediation en de vaststellingsovereenkomst (VSO)

Wanneer werkgever en werknemer besluiten de arbeidsrelatie met wederzijds goedvinden te beëindigen, worden de afspraken doorgaans vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst (VSO).

Daarin kunnen onder andere afspraken staan over:

  • De einddatum van het dienstverband.
  • Een eventuele beëindigingsvergoeding.
  • De afronding of overdracht van werkzaamheden.
  • Openstaande vakantiedagen en andere arbeidsvoorwaarden.
  • Communicatie over het vertrek.
  • Eventuele ondersteuning bij het vinden van ander werk.

De mediator begeleidt de gesprekken en helpt partijen om hun belangen en wensen bespreekbaar te maken. De mediator is onafhankelijk en geeft geen juridisch advies aan één van beide partijen.

Het is daarom verstandig dat werkgever en werknemer de juridische gevolgen van de afspraken afzonderlijk laten beoordelen voordat zij een vaststellingsovereenkomst ondertekenen.

Een belangrijk uitgangspunt: exit-mediation is geen middel om een werknemer tot vertrek te bewegen. Beide partijen moeten vrijwillig deelnemen en voldoende ruimte hebben om hun eigen belangen te behartigen.

Waarom kiezen voor mediation in plaats van juridische stappen?

Wanneer een arbeidsrelatie ernstig verstoord is, kunnen werkgever en werknemer tegenover elkaar komen te staan. Een juridische procedure kan dan noodzakelijk zijn, maar brengt vaak onzekerheid, kosten en verdere spanning met zich mee.

Exit-mediation biedt de mogelijkheid om onder onafhankelijke begeleiding zelf afspraken te maken over de toekomst.

Mogelijke voordelen zijn:

  • Meer invloed op de uitkomst voor beide partijen.
  • Ruimte om belangen en emoties bespreekbaar te maken.
  • Mogelijk sneller duidelijkheid over het vervolg.
  • Minder kans op verdere escalatie.
  • Afspraken die aansluiten bij de specifieke situatie.
  • Een respectvolle afronding van de samenwerking.

Mediation biedt geen garantie dat partijen overeenstemming bereiken. Wanneer dat niet lukt, kunnen andere stappen alsnog nodig zijn.

Lees ook: Hoe werkt mediation?

Onze aanpak bij exit-mediation

Het beëindigen van een arbeidsrelatie kan grote gevolgen hebben, zowel zakelijk als persoonlijk. Daarom vraagt exit-mediation om een zorgvuldige aanpak waarin beide partijen zich gehoord voelen.

Bij Dé Arbeidsmediators begeleiden we dit proces onafhankelijk, professioneel en mensgericht.

Onze MfN-registermediators zijn gespecialiseerd in arbeidsconflicten en hebben minimaal vijf jaar ervaring in arbeidsmediation.

Je kunt rekenen op:

  • Onafhankelijkheid: de mediator kiest geen partij.
  • Rust en structuur: we brengen overzicht in een vaak emotionele situatie.
  • Aandacht voor beide partijen: belangen, zorgen en verwachtingen krijgen ruimte.
  • Heldere communicatie: we maken duidelijk welke mogelijkheden er zijn en wat partijen kunnen verwachten.
  • Werkbare afspraken: we helpen partijen om afspraken te maken die aansluiten bij hun situatie.

Met ons landelijke netwerk van mediators bieden we begeleiding door heel Nederland. Binnen 48 uur plannen we een eerste afspraak in.

Maak kennis met onze mediators.

Exit-mediation voor werkgevers én werknemers

Bij exit-mediation hebben werkgever en werknemer ieder hun eigen belangen en zorgen.

Voor werkgevers kan het belangrijk zijn om duidelijkheid te krijgen over de voortgang, kosten, continuïteit en afronding van de arbeidsrelatie.

Voor werknemers spelen vaak vragen over zekerheid, erkenning, financiële gevolgen en toekomstperspectief.

De mediator zorgt ervoor dat beide perspectieven aan bod komen. Niet om te bepalen wie gelijk heeft, maar om te onderzoeken of partijen tot afspraken kunnen komen die zij allebei kunnen dragen.

Uit de praktijk: een voorgenomen vertrek werd toch herstel

Niet ieder exit-mediationtraject eindigt met het beëindigen van de arbeidsrelatie.

In een van onze praktijkcases leek de samenwerking niet meer te herstellen en lag een vaststellingsovereenkomst op tafel. Tijdens de mediation ontstond toch ruimte voor een ander gesprek en een andere uitkomst.

Deze ervaring laat zien waarom het belangrijk is om de uitkomst van mediation niet vooraf vast te leggen.

Lees de praktijkcase: Van VSO naar herstel van de werkrelatie.

Samen kijken naar een werkbare oplossing?

Is de arbeidsrelatie ernstig verstoord en lijkt een gezamenlijke toekomst niet meer haalbaar? Met exit-mediation onderzoeken werkgever en werknemer onder onafhankelijke begeleiding welke afspraken mogelijk zijn.

Wij denken graag met je mee over een zorgvuldige aanpak.

Veelgestelde vragen

  • Is exit mediation verplicht?

    • Nee, exit-mediation is in beginsel vrijwillig. Werkgever en werknemer moeten bereid zijn om deel te nemen. In bepaalde arbeidsrechtelijke situaties kan wel worden verwacht dat partijen serieus onderzoeken of mediation een passende oplossing is.

  • Kan exit-mediation ook tijdens ziekte?

    • Ja, exit-mediation kan ook plaatsvinden wanneer een werknemer ziek is. In veel gevallen kan mediation juist helpen om een vastgelopen situatie bespreekbaar te maken en samen te onderzoeken of een beëindiging van het dienstverband de beste oplossing is.

      Wel is het belangrijk dat beide partijen vrijwillig deelnemen en dat zorgvuldig wordt gekeken naar de gevolgen van afspraken. Bij ziekte spelen namelijk ook regels rondom loondoorbetaling, re-integratie en het opzegverbod tijdens ziekte een rol. Daarom is het belangrijk dat de afspraken juridisch zorgvuldig worden vastgelegd, bijvoorbeeld in een vaststellingsovereenkomst wanneer dat mogelijk en passend is.

      Iedere situatie is anders. Daarom beoordelen wij altijd eerst of exit-mediation in de betreffende situatie verstandig en haalbaar is.

  • Worden afspraken juridisch vastgelegd?

    • Wanneer werkgever en werknemer overeenstemming bereiken over beëindiging van de arbeidsrelatie, worden de afspraken doorgaans vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Het is belangrijk dat beide partijen de inhoud en juridische gevolgen goed begrijpen voordat zij ondertekenen.

  • Hoe lang duurt exit-mediation?

    • De duur hangt af van de complexiteit van het conflict, de onderwerpen die besproken moeten worden en de beschikbaarheid van de betrokken partijen. Soms zijn enkele gesprekken voldoende, terwijl andere situaties meer tijd vragen.

  • Wat kost exit-mediation?

    • De kosten zijn afhankelijk van de situatie en de omvang van het traject. Bij Dé Arbeidsmediators kun je een offerte aanvragen voor inzicht in de verwachte kosten. We hanteren een uurtarief.

  • Wie betaalt exit-mediation?

    • Werkgever en werknemer kunnen afspraken maken over de verdeling van de kosten. In arbeidsconflicten neemt de werkgever de kosten vaak voor zijn rekening. Wie betaalt, verandert niets aan de onafhankelijkheid van de mediator.

  • Moet een werknemer akkoord gaan met ontslag tijdens exit-mediation?

    • Nee. Deelname aan exit-mediation betekent niet dat een werknemer verplicht is om akkoord te gaan met ontslag of een vaststellingsovereenkomst. Beide partijen beslissen zelf of zij met de voorgestelde afspraken instemmen.

  • Is een advocaat nodig bij exit-mediation?

    • Een advocaat is niet verplicht om aan mediation deel te nemen. Wel is onafhankelijk juridisch advies verstandig wanneer afspraken worden gemaakt over beëindiging van het dienstverband, een vergoeding of andere arbeidsrechtelijke gevolgen.

  • Wat als partijen geen overeenstemming bereiken?

    • Mediation biedt geen garantie op een oplossing. Wanneer partijen niet tot overeenstemming komen, kunnen zij onderzoeken welke andere mogelijkheden er zijn. De mediator beslist niet namens de betrokkenen. Uit de praktijk blijkt dat 9 van de 10 mediation komt tot werkbare afspraken.

  • Kan exit-mediation alsnog leiden tot herstel van de arbeidsrelatie?

    • Ja. Hoewel beëindiging van de samenwerking vaak het uitgangspunt is, kan tijdens de gesprekken blijken dat herstel toch mogelijk is. De uitkomst staat niet vooraf vast.

Deze mediators kunnen u helpen