Wanneer spanningen niet meer tussen twee personen spelen
In ieder team ontstaan verschillen van inzicht, irritaties en meningsverschillen. Dat is normaal. Juist verschillende persoonlijkheden, ervaringen en ideeën maken een team vaak sterker.
Soms blijven spanningen echter niet beperkt tot één of twee personen. Collega's kiezen partij, gesprekken worden minder open en de samenwerking komt onder druk te staan. Op dat moment is niet langer sprake van een individueel conflict, maar van een teamconflict.
Voor werkgevers en leidinggevenden heeft dit vaak grote gevolgen. Niet alleen voor de sfeer binnen het team, maar ook voor de
Herken je dit?
✓ Er ontstaan groepjes binnen het team
✓ Collega's praten vaker over elkaar dan met elkaar
✓ Overleggen verlopen stroef of gespannen
✓ Irritaties blijven terugkomen
✓ Teamleden kiezen partij
✓ Het vertrouwen binnen het team neemt af
✓ Samenwerken kost steeds meer energie
✓ De sfeer beïnvloedt de prestaties van het team
Wat begint als een verschil van inzicht tussen enkele medewerkers kan uitgroeien tot een situatie waarin het hele team wordt geraakt.
Wat gebeurt er als je niets doet?
Teamconflicten verdwijnen zelden vanzelf.
Wanneer spanningen blijven bestaan, ontstaan vaak patronen waarin medewerkers elkaar steeds minder begrijpen en steeds meer vanuit aannames reageren. Hierdoor neemt het vertrouwen af en wordt samenwerken steeds lastiger.
Dat kan leiden tot:
- verminderde productiviteit;
- meer fouten;
- hogere werkdruk;
- ziekteverzuim;
- verloop van medewerkers;
- een negatieve werksfeer;
- verlies van vertrouwen binnen het team.
Hoe langer een teamconflict blijft bestaan, hoe moeilijker het vaak wordt om de samenwerking te herstellen.
Hoe ontstaan teamconflicten?
Teamconflicten ontstaan meestal niet door één gebeurtenis. Vaak is sprake van een opeenstapeling van irritaties, misverstanden of veranderingen binnen het team.
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
1. Botsende waarden en persoonlijkheden
Stel je voor dat een werknemer flexibiliteit belangrijk vindt, terwijl een ander teamlid vasthoudt aan een strikte structuur. Dit kan leiden tot frustratie als de verwachtingen niet overeenkomen. Wanneer deze verschillen niet worden besproken, kan dit uiteindelijk zorgen voor onderlinge spanningen die het team beïnvloeden.
2. Meningsverschillen
Het kan lastig te zijn als collega's een meningsverschil hebben over de uitvoering van een opdracht. Hoe ze daarmee omgaan, bepaalt vaak of het tot een conflict leidt of niet. Twee verschillende zienswijzen kunnen namelijk ook juist goed zijn om tot betere resultaten te komen. Je zet elkaar immers aan het denken. Als iemand halsstarrig vasthoudt aan zijn eigen ideeën kan dit tot ruzie tussen de collega's.
3. Miscommunicatie
Een verkeerd geïnterpreteerde opmerking kan grote gevolgen hebben. Bijvoorbeeld, een medewerker voelt zich buitengesloten door een opmerking die misschien helemaal niet zo bedoeld was. Deze misverstanden kunnen zich opstapelen en leiden tot gevoelens van uitsluiting en conflict binnen het team.
4. Hoge werkdruk
Wanneer teamleden te veel op hun bordje krijgen, ontstaan er vaak irritaties. Kleine fouten of vertragingen kunnen dan uitgroeien tot grote frustraties. Dit verhoogt de kans op conflicten, vooral als werknemers het gevoel hebben dat hun werklast oneerlijk verdeeld is.
5. Verongelijktheid
Soms wordt één collega gepromoveerd, terwijl een ander zich gepasseerd voelt. Dit kan sluimerende spanningen veroorzaken die de samenwerking bemoeilijken. Het gevoel van onrechtvaardigheid kan leiden tot jaloezie, achterdocht en uiteindelijk een conflict.
6. Machtsstrijd
In hiërarchische teams kunnen machtsverhoudingen conflicten veroorzaken, bijvoorbeeld wanneer teamleden vechten voor invloed of erkenning. Dit soort machtsstrijd zorgt ervoor dat teamleden elkaar eerder als concurrenten zien dan als partners, wat de samenwerking ondermijnt.
Lees ook: van generatieconflict naar teamkracht
Onderzoek door dr. Lisanne van Bunderen, aan Rotterdam School of Management, Erasmus University (RSM) laat zien dat machtsstrijd kan uitbreken wanneer een team een bedreiging of onzekerheid ervaart en individualistisch van aard is. Een manier om machtsstrijd te voorkomen, is door teams te creëren die niet hiërarchisch zijn.
Teamconflicten hebben vaak invloed op de hele organisatie
Een teamconflict raakt zelden alleen het team zelf.
Wanneer de samenwerking binnen een team verslechtert, merken klanten, collega's en leidinggevenden dit vaak ook. Besluitvorming vertraagt, informatie wordt minder goed gedeeld en medewerkers besteden meer energie aan onderlinge spanningen dan aan hun werk.
Daarnaast zien we regelmatig dat langdurige spanningen bijdragen aan stressklachten en verzuim. Onderzoek naar psychosociale arbeidsbelasting (PSA) laat zien dat sociale spanningen op de werkvloer een belangrijke risicofactor vormen voor het welzijn van medewerkers.
Juist daarom is het belangrijk om signalen van een teamconflict tijdig serieus te nemen.
Lees ook: in 5 stappen naar een succesvol team
Hoe mediation kan helpen
Wanneer een team vastloopt, helpt het meestal niet om alleen naar individuele personen te kijken.
Bij teammediation onderzoeken we samen wat er speelt binnen het team, welke patronen zijn ontstaan en wat nodig is om weer constructief samen te werken.
Afhankelijk van de situatie werken we met:
- individuele gesprekken;
- gesprekken met delen van het team;
- gezamenlijke sessies;
- begeleiding van het volledige team.
Het doel is niet dat iedereen hetzelfde denkt, maar dat verschillen weer bespreekbaar worden en het team weer effectief kan samenwerken.
Wat maakt een teamconflict bijzonder?
Bij veel organisaties wordt een teamconflict aanvankelijk gezien als een conflict tussen twee collega's.
In de praktijk blijkt echter regelmatig dat meerdere teamleden betrokken raken, partij kiezen of hinder ondervinden van de ontstane situatie. Daardoor verschuift het probleem van een individueel conflict naar een probleem binnen het hele team.
Dat vraagt ook om een andere aanpak.
Waar arbeidsmediation zich vaak richt op de relatie tussen twee personen, richt teammediation zich op de dynamiek, communicatie en samenwerking binnen het team als geheel.
Juist daarom is het belangrijk om eerst goed te onderzoeken of sprake is van een individueel conflict of een teamconflict.
Lees ook het artikel:individueel conflict of teamconflict
Een teamconflict kan ook bestaan binnen een managementteam. Dan zijn er weer andere aandachtpunten van toepassing.
Wanneer is mediation verstandig?
Mediation kan een goede oplossing zijn wanneer:
- spanningen meerdere teamleden raken;
- groepjes ontstaan binnen het team;
- samenwerking structureel onder druk staat;
- vertrouwen afneemt;
- veranderingen leiden tot weerstand;
- leidinggevenden merken dat het team vastloopt;
- verzuim of verloop toeneemt.
Hoe eerder een teamconflict wordt aangepakt, hoe groter de kans op herstel van vertrouwen en samenwerking.
Praktijkcase
Een succesverhaal van 40 jarig familiebedrijf die te maken kreeg met wrijving in het team.
"In bijna 2 jaar tijd is zoveel aandacht gaan zitten in het futureproof maken van ons bedrijf dat we soms vergaten om het personeel in alle veranderingen mee te nemen."
Teammediation bij een teamconflict
Merk je dat spanningen zich door het team verspreiden en de samenwerking onder druk staat?
Teammediation helpt om patronen zichtbaar te maken, communicatie te herstellen en weer samen vooruit te kijken.
