Arbeidsconflict en ziekte, in het kort:
- Arbeidsconflicten en ziekte zijn vaak met elkaar verbonden en kennen twee categorieën: ziekmelding door een arbeidsconflict en arbeidsconflict door ziekte.
- Ziekmeldingen kunnen ontstaan door stress, burn-out, protest of onvrede over arbeidsomstandigheden.
- Spanningen tijdens ziekte ontstaan vaak door meningsverschillen over re-integratie, loondoorbetaling of het Plan van Aanpak.
- Een bedrijfsarts beoordeelt of de ziekmelding verband houdt met het arbeidsconflict en adviseert over re-integratie
- Arbeidsmediation helpt bij het oplossen van conflicten die leiden tot ziekteverzuim, zoals ziekmelden na een conflict of visa versa.
- Als herstel niet mogelijk is, kan exit mediation helpen bij een respectvolle beëindiging van de samenwerking.
Wanneer ziekte en een arbeidsconflict met elkaar verweven raken
Arbeidsconflicten en ziekte zijn vaak nauw met elkaar verbonden. Soms meldt een medewerker zich ziek als gevolg van spanningen op het werk. In andere situaties ontstaat juist een conflict tijdens een periode van ziekte of re-integratie.
Voor werkgevers kan het lastig zijn om te bepalen wat de oorzaak is en welke aanpak passend is. Is er sprake van ziekte? Van een arbeidsconflict? Of van allebei?
Juist bij deze conflictvorm is het belangrijk om zorgvuldig te handelen. Wanneer ziekte en conflict elkaar versterken, kan dit leiden tot langdurig verzuim, vastgelopen communicatie en hoge kosten voor zowel werkgever als werknemer.
Herken je dit?
✓ Een medewerker meldt zich ziek na een conflict op het werk
✓ Er ontstaat discussie over re-integratie
✓ Werkgever en werknemer verschillen van mening over belastbaarheid
✓ Het vertrouwen tussen partijen neemt af
✓ Gesprekken verlopen steeds moeizamer
✓ Er ontstaat onduidelijkheid over verantwoordelijkheden
✓ De bedrijfsarts adviseert mediation
✓ Het conflict lijkt belangrijker te worden dan de oorspronkelijke ziekte
Wanneer één of meerdere van deze signalen herkenbaar zijn, is het verstandig om tijdig in actie te komen.
Wat gebeurt er als je niets doet?
Een combinatie van ziekte en een arbeidsconflict vraagt om snelle aandacht.
Wanneer partijen tegenover elkaar blijven staan, zien we regelmatig dat het herstel stagneert en de arbeidsrelatie verder verslechtert.
Dat kan leiden tot:
- langdurig verzuim;
- vertraging van de re-integratie;
- verlies van vertrouwen;
- hogere verzuimkosten;
- juridische procedures;
- escalatie van het conflict;
- beëindiging van het dienstverband.
Hoe langer ziekte en conflict naast elkaar blijven bestaan, hoe moeilijker herstel vaak wordt en hoe verder de conflictkosten oplopen.
Arbeidsconflict en ziekte: veel voorkomende oorzaken
Arbeidsconflict en ziekte zijn samen te vatten in twee categorieën: ziekmelding naar aanleiding van een arbeidsconflict én een arbeidsconflict naar aanleiding van ziekte. Hieronder vind je meer informatie over beide categorieën.
Een arbeidsconflict leidt tot ziekte
Soms ontstaan gezondheidsklachten als gevolg van een arbeidsconflict.
Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin een medewerker:
- zich niet gehoord voelt;
- te maken krijgt met een verstoorde arbeidsrelatie;
- langdurige spanningen ervaart;
- een conflict heeft met een leidinggevende of collega;
- een negatieve beoordeling krijgt;
- zich onveilig voelt op de werkvloer.
Langdurige spanningen kunnen leiden tot stressklachten, slaapproblemen, concentratieverlies, overspanning of burn-out. Hierdoor kan een medewerker zich uiteindelijk ziek melden.
Ziekte en verzuim leidt tot een arbeidsconflict
Het omgekeerde komt ook regelmatig voor.
Een medewerker is ziek, maar tijdens het verzuim of de re-integratie ontstaan spanningen tussen werkgever en werknemer.
Veelvoorkomende onderwerpen zijn:
- verschillen van inzicht over belastbaarheid;
- discussie over passend werk;
- onenigheid over re-integratie;
- communicatie tijdens ziekte;
- afspraken uit het Plan van Aanpak;
- verwachtingen over werkhervatting.
Wanneer hierover onvoldoende wordt gesproken, kan een verzuimsituatie uitgroeien tot een arbeidsconflict.
De rol van de STECR-richtlijn
Bij arbeidsconflicten en ziekte wordt vaak gewerkt volgens de STECR Werkwijzer Arbeidsconflicten.
Deze richtlijn helpt bedrijfsartsen en andere betrokken professionals om onderscheid te maken tussen:
- ziekte zonder arbeidsconflict;
- een arbeidsconflict zonder ziekte;
- ziekte waarbij ook een arbeidsconflict speelt.
Dat onderscheid is belangrijk, omdat de aanpak per situatie kan verschillen.
Wanneer sprake is van een arbeidsconflict zonder medische beperkingen, ligt de nadruk vaak op het herstellen van de communicatie. Wanneer ziekte een belangrijke rol speelt, vraagt de situatie om een zorgvuldige combinatie van herstel, begeleiding en overleg.
Hoe mediation kan helpen
Wanneer ziekte en een arbeidsconflict samenkomen, raken gesprekken vaak beladen.
Werkgevers maken zich zorgen over de voortgang van de re-integratie. Werknemers voelen zich soms onvoldoende gehoord of begrepen. Hierdoor ontstaat gemakkelijk een patroon van wantrouwen en misverstanden.
Mediation helpt om deze gesprekken weer mogelijk te maken.
Een onafhankelijke mediator ondersteunt partijen bij het:
- herstellen van communicatie;
- uitspreken van verwachtingen;
- verduidelijken van afspraken;
- bespreken van zorgen en belangen;
- herstellen van vertrouwen.
Het doel is om weer beweging te creëren in een situatie die is vastgelopen.
Wat maakt deze conflictvorm bijzonder?
Een arbeidsconflict en ziekte vormen samen een complexe situatie.
Bij veel andere arbeidsconflicten staat vooral de arbeidsrelatie centraal. Bij deze conflictvorm spelen vaak twee trajecten tegelijkertijd:
- herstel van de gezondheid;
- herstel van de arbeidsrelatie.
Daarnaast zijn er vaak meerdere betrokkenen:
- werkgever;
- werknemer;
- bedrijfsarts;
- arbodienst;
- casemanager;
- mediator.
Juist doordat verschillende belangen en verantwoordelijkheden samenkomen, vraagt deze conflictvorm om een zorgvuldige aanpak.
Wanneer is mediation verstandig?
Mediation kan een goede oplossing zijn wanneer:
- de communicatie is vastgelopen;
- re-integratie niet verloopt zoals verwacht;
- er discussie ontstaat over belastbaarheid;
- vertrouwen tussen partijen afneemt;
- ziekte en conflict elkaar versterken;
- de bedrijfsarts mediation adviseert;
- beide partijen willen voorkomen dat de situatie verder escaleert.
Hoe eerder partijen met elkaar in gesprek gaan, hoe groter de kans op herstel van de samenwerking.
Arbeidsmediation bij ziekte en arbeidsconflicten
Merkt u dat ziekte en een arbeidsconflict steeds meer door elkaar gaan lopen? Of loopt de communicatie tijdens verzuim of re-integratie vast?
Arbeidsmediation helpt om het gesprek weer mogelijk te maken en samen te zoeken naar werkbare oplossingen.