Wanneer ziekte en een arbeidsconflict met elkaar verweven raken
Ziekte en een arbeidsconflict gaan vaak hand in hand. Soms leidt een arbeidsconflict tot ziekteverzuim, terwijl in andere situaties juist een arbeidsconflict tijdens ziekte ontstaat. Op deze pagina lees je hoe deze conflictvorm ontstaat, welke rol de bedrijfsarts speelt en hoe arbeidsmediation kan helpen.
In het kort:
- Ziekte en een arbeidsconflict beïnvloeden elkaar vaak.
- Een werknemer kan zich ziekmelden door een arbeidsconflict.
- Een conflict kan ook ontstaan tijdens ziekteverzuim.
- De bedrijfsarts beoordeelt de medische situatie en adviseert over herstel en re-integratie.
- Bij een arbeidsconflict kan de bedrijfsarts arbeidsmediation adviseren.
- De STECR-richtlijn helpt bedrijfsartsen en werkgevers bij de juiste aanpak.
- Hoe eerder het conflict wordt aangepakt, hoe groter de kans op herstel van de samenwerking.
Wat is een arbeidsconflict tijdens ziekte?
Wanneer ziekte en een arbeidsconflict samenkomen, ontstaat vaak een complexe situatie. Werkgever en werknemer hebben allebei belang bij herstel en een succesvolle re-integratie, maar juist in deze periode kunnen misverstanden, onzekerheid en spanningen ontstaan.
Soms volgt er een ziekmelding door een arbeidsconflict. In andere situaties ontstaat het conflict juist tijdens ziekte of re-integratie. In beide gevallen is het belangrijk om zorgvuldig te handelen.
Herken je dit?
Een arbeidsconflict ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag.
✓ Een medewerker meldt zich ziek na een conflict op het werk
✓ Er ontstaat discussie over re-integratie
✓ Werkgever en werknemer verschillen van mening over belastbaarheid
✓ Het vertrouwen tussen partijen neemt af
✓ Gesprekken verlopen steeds moeizamer
✓ Er ontstaat onduidelijkheid over verantwoordelijkheden
✓ De bedrijfsarts adviseert mediation
✓ Het conflict lijkt belangrijker te worden dan de oorspronkelijke ziekte
Wanneer één of meerdere van deze signalen herkenbaar zijn, is het verstandig om tijdig in actie te komen.
Wat doet een bedrijfsarts bij een arbeidsconflict?
De bedrijfsarts beoordeelt de medische belastbaarheid van de werknemer en adviseert over herstel en re-integratie.
De bedrijfsarts bepaalt niet wie gelijk heeft in het conflict. Wel beoordeelt hij of zij welke stappen kunnen bijdragen aan herstel en terugkeer naar het werk.
Wanneer een arbeidsconflict het herstel belemmert, kan de bedrijfsarts adviseren om de communicatie te herstellen, bijvoorbeeld door een gesprek of arbeidsmediation.
Wat gebeurt er als je niets doet?
Een combinatie van ziekte en een arbeidsconflict vraagt om snelle aandacht. Wanneer partijen tegenover elkaar blijven staan, zien we regelmatig dat het herstel stagneert en de arbeidsrelatie verder verslechtert.
Dat kan leiden tot:
- langdurig verzuim;
- vertraging van de re-integratie;
- verlies van vertrouwen;
- hogere verzuimkosten;
- juridische procedures;
- escalatie van het conflict;
- beëindiging van het dienstverband.
Hoe langer ziekte en conflict naast elkaar blijven bestaan, hoe moeilijker herstel vaak wordt en hoe verder de conflictkosten oplopen.
Lees ook:
Hoe hangen ziekte en een arbeidsconflict samen?
Hoewel iedere situatie anders is, zien we in de praktijk twee scenario's.
Ziek door een arbeidsconflict
Langdurige spanningen op het werk kunnen leiden tot stressklachten, slapeloosheid, concentratieproblemen, overspanning of burn-out.
Dat zien we bijvoorbeeld wanneer een medewerker:
- een conflict heeft met een leidinggevende of collega;
- zich onvoldoende gehoord voelt;
- langdurig spanningen ervaart;
- te maken heeft met een verstoorde arbeidsrelatie;
- zich onveilig voelt op de werkvloer.
Arbeidsconflict tijdens ziekte
Het omgekeerde komt ook voor
Een werknemer meldt zich ziek, maar tijdens de re-integratie ontstaan meningsverschillen over bijvoorbeeld:
- de belastbaarheid;
- passend werk;
- de communicatie tijdens het verzuim;
- afspraken uit het Plan van Aanpak;
- de snelheid van werkhervatting.
Wanneer deze verschillen van inzicht niet tijdig worden besproken, kunnen zij uitgroeien tot een arbeidsconflict.
Wat maakt deze conflictvorm zo complex?
Een arbeidsconflict en ziekte vormen samen een complexe situatie.
Bij veel andere arbeidsconflicten staat vooral de arbeidsrelatie centraal. Bij deze conflictvorm spelen vaak twee trajecten tegelijkertijd:
- herstel van de gezondheid;
- herstel van de arbeidsrelatie.
Daarnaast zijn er vaak meerdere betrokkenen:
- werkgever;
- werknemer;
- bedrijfsarts;
- arbodienst;
- casemanager;
- mediator.
Juist doordat verschillende belangen en verantwoordelijkheden samenkomen, vraagt deze conflictvorm om een zorgvuldige aanpak.
Hoe arbeidsmediation kan helpen?
Wanneer ziekte en een arbeidsconflict samenkomen, raken gesprekken vaak beladen.
Werkgevers maken zich zorgen over de voortgang van de re-integratie. Werknemers voelen zich soms onvoldoende gehoord of begrepen. Hierdoor ontstaat gemakkelijk een patroon van wantrouwen en misverstanden.
Mediation helpt om deze gesprekken weer mogelijk te maken.
Een onafhankelijke mediator ondersteunt partijen bij het:
- herstellen van communicatie;
- uitspreken van verwachtingen;
- verduidelijken van afspraken;
- bespreken van zorgen en belangen;
- herstellen van vertrouwen.
Het doel is om weer beweging te creëren in een situatie die is vastgelopen.
Wat is de STECR-richtlijn?
Bij arbeidsconflicten en ziekte wordt gewerkt volgens de STECR Werkwijzer Arbeidsconflicten.
Deze richtlijn helpt bedrijfsartsen en andere betrokken professionals om onderscheid te maken tussen:
- ziekte zonder arbeidsconflict;
- een arbeidsconflict zonder ziekte;
- ziekte waarbij ook een arbeidsconflict speelt.
De richtlijn biedt handvatten voor een passende aanpak en helpt werkgevers, werknemers en bedrijfsartsen om de re-integratie zorgvuldig vorm te geven.
Wanneer is mediation verstandig?
Mediation kan een goede oplossing zijn wanneer:
- de communicatie is vastgelopen;
- re-integratie niet verloopt zoals verwacht;
- er discussie ontstaat over belastbaarheid;
- vertrouwen tussen partijen afneemt;
- ziekte en conflict elkaar versterken;
- de bedrijfsarts mediation adviseert;
- beide partijen willen voorkomen dat de situatie verder escaleert.
Soms wil één van beide partijen niet deelnemen aan mediation. Zeker tijdens ziekte en re-integratie roept dat regelmatig vragen op.
Hoe eerder partijen met elkaar in gesprek gaan, hoe groter de kans op herstel van de samenwerking.
👉 Lees ook:
Wat als een werknemer niet wil meewerken?
Een advies van de bedrijfsarts betekent niet dat mediation verplicht is. Mediation blijft ook tijdens ziekte een vrijwillig traject. Wel kan van werkgever en werknemer worden verwacht dat zij serieus kijken naar mogelijkheden om het conflict op te lossen, zeker wanneer het conflict de re-integratie belemmert.
Weigert een werknemer zonder goede reden om mee te werken aan een redelijke oplossing, dan kan dat gevolgen hebben voor de beoordeling van de re-integratie-inspanningen. Andersom geldt dat ook voor werkgevers die niet bereid zijn om mee te werken aan een oplossing.
Lees ook:
Arbeidsmediation bij ziekte en arbeidsconflicten
Merkt u dat ziekte en een arbeidsconflict steeds meer door elkaar gaan lopen? Of loopt de communicatie tijdens verzuim of re-integratie vast?
Arbeidsmediation helpt om het gesprek weer mogelijk te maken en samen te zoeken naar werkbare oplossingen.
