Menu

Is mediation verplicht?

Mag je mediation weigeren bij een arbeidsconflict?

Mediation is vrijwillig. Zowel werkgevers als werknemers mogen besluiten om niet deel te nemen aan een mediationtraject.

Mediation weigeren - metafoor zwaan
Profielfoto Pascal Tulling arbeidsmediator
Pascal Tulling

Arbeidsmediator (MfN) Zuid-Holland - Utrecht

Mede-eigenaar van Dé Arbeidsmediators

Meer informatie over Pascal

In het kort:

  • Mediation is niet verplicht.
  • Werkgevers en werknemers mogen mediation weigeren.
  • Vrijwilligheid is één van de belangrijkste uitgangspunten van mediation.
  • Van beide partijen mag wel worden verwacht dat zij meewerken aan het oplossen van een arbeidsconflict.
  • Een weigering kan in sommige situaties meewegen bij juridische procedures of re-integratie.

Is mediation verplicht?

Nee.

Mediation is een vrijwillig proces. Dat betekent dat zowel een werkgever als een werknemer mag besluiten om niet deel te nemen aan mediation.

Ook wanneer een mediationtraject al is gestart, kunnen partijen besluiten om ermee te stoppen.

Dat vrijwillige karakter is een belangrijk uitgangspunt van mediation.

Waarom is vrijwilligheid zo belangrijk?

Mediation draait om vertrouwen, openheid en de bereidheid om met elkaar in gesprek te gaan.

Een oplossing kan alleen ontstaan wanneer beide partijen bereid zijn om naar elkaar te luisteren en samen te onderzoeken wat nodig is om verder te kunnen.

Juist daarom is vrijwilligheid één van de belangrijkste uitgangspunten van mediation.

Wanneer mensen zich gedwongen voelen om deel te nemen, wordt het veel lastiger om tot duurzame afspraken te komen.

Meer lezen over onze visie op vrijwilligheid? Lees ook: Laten we arbeidsmediation vrijwillig houden!

Mag je mediation weigeren?

Ja.

Zowel werkgevers als werknemers mogen mediation weigeren.

Dat betekent niet automatisch dat die keuze verstandig is. Het betekent alleen dat niemand kan worden verplicht om deel te nemen aan een mediationtraject.

In de praktijk zien we dat een weigering vaak voortkomt uit zorgen, wantrouwen of onduidelijkheid over het proces.

Soms helpt een goed gesprek over wat mediation wel en niet is al om die drempel te verlagen.

Ben je werkgever en wil een medewerker niet meewerken? Lees ook: Wat als een medewerker niet wil meewerken aan arbeidsmediation?

Heeft het weigeren van mediation gevolgen?

Dat kan.

Van werkgevers en werknemers mag worden verwacht dat zij zich inspannen om een arbeidsconflict op te lossen.

Wanneer een conflict uiteindelijk leidt tot een juridische procedure, kan worden gekeken naar de stappen die partijen hebben gezet om tot een oplossing te komen.

Een weigering van mediation betekent niet automatisch dat iemand ongelijk krijgt. Wel kan worden meegewogen of een partij voldoende heeft gedaan om het conflict op een constructieve manier aan te pakken.

Voor werkgevers speelt daarbij ook het principe van goed werkgeverschap een belangrijke rol.

Voor werknemers kan meespelen of zij hebben meegewerkt aan redelijke voorstellen om het conflict op te lossen.

Mediation tijdens ziekte en re-integratie

Bij een arbeidsconflict tijdens ziekte ligt de situatie vaak iets genuanceerder.

Hoewel mediation ook dan vrijwillig blijft, kan het meewerken aan mediation worden gezien als een redelijke inspanning binnen het re-integratieproces.

Wanneer een bedrijfsarts mediation adviseert omdat een arbeidsconflict het herstel of de terugkeer naar werk belemmert, wordt van zowel werkgever als werknemer verwacht dat zij serieus kijken naar mogelijkheden om het conflict op te lossen.

Het UWV beoordeelt bij langdurige arbeidsongeschiktheid of beide partijen voldoende re-integratie-inspanningen hebben geleverd. Daarbij kan ook worden gekeken naar de wijze waarop is omgegaan met een geadviseerde mediation.

Een weigering betekent niet automatisch dat iemand tekortschiet in zijn verplichtingen. Wel kan het van belang zijn om uit te kunnen leggen waarom mediation in die specifieke situatie niet passend werd gevonden.

Lees ook: STECR-richtlijn bij arbeidsconflicten

Wanneer wordt mediation vaak geadviseerd?

Mediation wordt regelmatig voorgesteld wanneer gesprekken vastlopen en het conflict invloed krijgt op de samenwerking, het functioneren of de gezondheid van een werknemer.

Dat zien we bijvoorbeeld bij:

Kan een rechter of het UWV mediation verplicht stellen?

Nee.

Een rechter, bedrijfsarts of het UWV kan mediation adviseren, maar niet verplicht stellen.

Wel kan in een juridische procedure of bij de beoordeling van re-integratie-inspanningen worden gekeken naar de bereidheid van partijen om mee te werken aan een oplossing van het conflict.

Daarom is het vaak verstandig om mediation serieus te overwegen, ook wanneer je twijfels hebt.

Meer over mediation bij arbeidsconflicten lees je op de website van het UWV

Waarom kiezen veel partijen toch voor mediation?

Omdat mediation vaak sneller, goedkoper en minder belastend is dan een juridische procedure.

Daarnaast biedt mediation ruimte om samen tot afspraken te komen die passen bij de situatie van beide partijen.

Afhankelijk van het conflict kan mediation leiden tot:

  • Herstel van de samenwerking.
  • Duidelijke werkafspraken.
  • Betere communicatie.
  • Een zorgvuldige beëindiging van de arbeidsrelatie.
  • Minder stress en onzekerheid.

Het doel van mediation is niet om een winnaar aan te wijzen, maar om samen een oplossing te vinden waar beide partijen achter kunnen staan.

Hulp nodig?

Twijfel je of mediation passend is in jouw situatie?

Of wil je sparren over een werknemer, werkgever of arbeidsconflict waarbij mediation wordt overwogen?

Neem gerust contact op met onze Helpdesk Arbeidsconflict. We denken graag met je mee over de mogelijkheden.

Veelgestelde vragen

  • Kan mediation worden geadviseerd door een bedrijfsarts?

    • Ja. Een bedrijfsarts kan mediation adviseren wanneer een arbeidsconflict het herstel, de samenwerking of de re-integratie belemmert.

      Dat gebeurt regelmatig bij conflicten tijdens ziekte of wanneer spanningen op de werkvloer bijdragen aan verzuim. De bedrijfsarts kan dan adviseren om het gesprek onder begeleiding van een onafhankelijke mediator aan te gaan.

      Een bedrijfsarts kan mediation echter niet verplicht stellen. Werkgever en werknemer beslissen zelf of zij aan mediation willen deelnemen.

      Wel kan van beide partijen worden verwacht dat zij serieus kijken naar redelijke oplossingen voor het conflict. Zeker wanneer mediation wordt geadviseerd als onderdeel van het re-integratieproces.

      Meer hierover lees je op onze pagina over de STECR-richtlijn bij arbeidsconflicten.

  • Is mediation verplicht bij een arbeidsconflict?

    • Nee, mediation is in de basis vrijwillig. Het werkt alleen als beide partijen bereid zijn om het gesprek aan te gaan. Niemand kan gedwongen worden om aan tafel te zitten.

  • Hoe zit het met mediation bij ziekte of verzuim?

    • Bij verzuim door een arbeidsconflict kan mediation worden gezien als een redelijke re-integratie-inspanning. In dat geval is het niet verplicht, maar weigering zonder goede reden kan wél gevolgen hebben voor het re-integratieproces of de loondoorbetaling.

  • Mag mijn werkgever mediation opleggen?

    • Nee, mediation kan niet worden opgelegd. Je hebt als werknemer altijd het recht om nee te zeggen. Wel wordt er van beide partijen verwacht dat ze serieus naar een oplossing zoeken. Mediation wordt dan vaak als redelijke stap gezien.

  • Wat als ik bang ben dat mediation niet veilig voor mij voelt?

    • Dat is een belangrijke zorg. Een goede mediator zorgt voor een veilige en gelijkwaardige setting. Je kunt vooraf aangeven wat je nodig hebt om het gesprek aan te durven. Mediation begint pas als jij daartoe bereid bent.

  • Kan ik eerst advies inwinnen voordat ik instem met mediation?

    • Ja. Je kunt altijd eerst contact opnemen met ons of met een juridisch adviseur. Mediation is een proces waar je zelf regie over houdt, je mag altijd vragen stellen of voorwaarden bespreken vóór je instemt.

  • Wat gebeurt er als ik werknemer mediation weiger?

    • Als werknemer ben je niet verplicht, maar in sommige situaties (zoals bij re-integratie) kan weigeren gevolgen hebben. Denk aan een oordeel van de bedrijfsarts of vragen vanuit het UWV. We adviseren daarom om altijd in overleg te gaan en samen te zoeken naar een passende aanpak.

  • Wat als mijn werkgever niet wil meewerken aan mediation?

    • Ook werkgevers kunnen ervoor kiezen om niet deel te nemen aan mediation. Dat is hun recht, want mediation is vrijwillig. Maar bij verzuim of een ernstig arbeidsconflict kan het weigeren van mediation gevolgen hebben voor de beoordeling van het re-integratieproces, bijvoorbeeld door de bedrijfsarts of het UWV. In zulke gevallen kun je overwegen dit bespreekbaar te maken via HR of een jurist. Wij kunnen ook helpen met een neutrale uitnodiging.

Wij zijn je graag van dienst