Wat zijn de nadelen van mediation bij een arbeidsconflict?

Zijn de nadelen van arbeidsmediation een reden om er niet voor te kiezen?

Geen enkele manier om een arbeidsconflict op te lossen is zonder nadelen. Dat geldt voor een juridische procedure, een vaststellingsovereenkomst én voor arbeidsmediation.

Het verschil is dat partijen bij mediation zelf invloed houden op de uitkomst. Dat maakt mediation voor veel werkgevers en werknemers aantrekkelijk, maar vraagt ook een actieve inzet van beide partijen. Hieronder bespreken we de belangrijkste aandachtspunten.

1. Mediation werkt alleen als beide partijen willen deelnemen

Een belangrijk uitgangspunt van mediation is vrijwilligheid. Werkgever en werknemer moeten allebei bereid zijn om met elkaar in gesprek te gaan.

Dat betekent niet dat zij elkaar direct hoeven te vertrouwen of het eens moeten zijn. Juist wanneer de communicatie is vastgelopen, kan mediation helpen. Wel is het belangrijk dat beide partijen bereid zijn om serieus naar elkaar te luisteren en samen te onderzoeken of een oplossing mogelijk is.

Wanneer één van beide partijen ieder gesprek weigert of uitsluitend een juridische uitspraak wil, is mediation vaak niet de meest geschikte route.

Toch proberen wij dan altijd een gesprek aan te gaan, bijvoorbeeld met pre-mediation. Dit is een informeel gesprek om te onderzoeken of mediation misschien toch nog een optie is.

2. Er is geen garantie op een oplossing

Een mediator neemt geen beslissingen en bepaalt niet wie gelijk heeft. De partijen blijven zelf verantwoordelijk voor de uiteindelijke afspraken.

Dat betekent ook dat een mediationtraject kan eindigen zonder overeenkomst.

Hoewel dit soms als nadeel wordt gezien, is het juist een belangrijk kenmerk van mediation. Afspraken die onder druk worden gemaakt, blijken in de praktijk vaak minder duurzaam dan afspraken waar beide partijen zelf achter staan.

Maar 9 van de 10 mediationtrajecten leiden bij ons tot een afsprakenovereenkomst.

Lees ook: wanneer is mediation succesvol?

3. Mediation vraagt tijd en inzet

Een arbeidsconflict ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Het oplossen ervan kost daarom vaak ook tijd.

Tijdens mediation worden niet alleen standpunten besproken, maar ook de achterliggende belangen, verwachtingen en zorgen. Dat vraagt voorbereiding, aandacht en de bereidheid om naar elkaar te luisteren.

Voor organisaties lijkt een juridische procedure soms sneller of duidelijker. Toch duren juridische trajecten vaak aanzienlijk langer en kunnen zij de arbeidsrelatie verder onder druk zetten.

Een mediationtraject start met een individueel voorgesprek gevolgd door 1 of meer gezamenlijke bijeenkomsten.

4. Niet ieder arbeidsconflict is geschikt voor mediation

Arbeidsmediation is een krachtig instrument, maar niet in iedere situatie de beste keuze.

Bijvoorbeeld wanneer:

• de veiligheid van één van de partijen niet kan worden gewaarborgd;
• sprake is van ernstige intimidatie of geweld;
• één van de partijen uitsluitend een juridische uitspraak wil;
• er geen enkele bereidheid bestaat om met elkaar in gesprek te gaan.

Daarom beoordelen wij vooraf altijd samen of mediation in jouw situatie passend is. Wanneer een andere aanpak beter aansluit, zullen wij dat ook eerlijk aangeven.

Veiligheid is een heel belangrijke voorwaarde voor mediation en daarom moeten de betrokken ook een mediationovereenkomst tekenen bij de start van de gezamenlijke bijeenkomsten.

5. Soms komen onderliggende problemen aan het licht

Tijdens een mediationgesprek blijkt regelmatig dat het zichtbare conflict niet de werkelijke oorzaak is.

Onderliggende thema's zoals communicatie, vertrouwen, verwachtingen, leiderschap of gebeurtenissen uit het verleden kunnen een belangrijke rol spelen. Dat kan confronterend zijn, maar biedt tegelijkertijd de kans om de echte oorzaak van het conflict aan te pakken.

Juist daardoor ontstaan vaak oplossingen die ook op de langere termijn standhouden.

6. Mediation vraagt openheid

Een mediationtraject vraagt van alle betrokkenen dat zij bereid zijn hun zorgen, belangen en verwachtingen uit te spreken.

Dat is niet altijd gemakkelijk. Zeker wanneer emoties hoog oplopen of het vertrouwen is beschadigd.

De mediator zorgt voor een veilige en respectvolle gespreksomgeving, maar kan niemand dwingen om open te zijn. Uiteindelijk bepalen partijen zelf hoeveel zij willen delen.

Wegen de voordelen op tegen de nadelen?

In veel gevallen wel.

Juist doordat partijen zelf eigenaar blijven van de oplossing, leidt arbeidsmediation vaak tot afspraken die beter worden nageleefd dan een opgelegde beslissing. Daarnaast blijft de communicatie vaak beter behouden en kunnen langdurige juridische procedures worden voorkomen.

Geen enkele mediator kan garanderen dat ieder conflict wordt opgelost. Wel zien wij dat een zorgvuldig begeleid mediationtraject in veel situaties leidt tot meer begrip, duidelijke afspraken en een duurzame oplossing.

Twijfel je of mediation geschikt is?

Niet ieder arbeidsconflict vraagt dezelfde aanpak. Daarom bespreken wij vooraf altijd de situatie en bekijken we samen of arbeidsmediation de juiste keuze is.

Soms is mediation de snelste weg naar herstel van de samenwerking. Soms is een andere aanpak verstandiger. Daar zijn we eerlijk over.

Wil je sparren over jouw situatie? Neem gerust contact op met onze Helpdesk Arbeidsconflict. We denken graag met je mee.