De uitgangspunten van mediation

In het kort

• Mediation is vrijwillig.
• De mediator is onafhankelijk en onpartijdig.
• Gesprekken zijn vertrouwelijk.
• Er is ruimte voor een veilig en open gesprek.
• Mediation is vaak sneller en goedkoper dan een juridische procedure.
• Mediation kan zowel preventief als bij een vastgelopen conflict worden ingezet.
• Niet ieder conflict is geschikt voor mediation.​

Waarom zijn deze uitgangspunten zo belangrijk?

Bij een arbeidsconflict spelen vaak emoties, belangen en misverstanden een rol. Om samen tot een oplossing te kunnen komen, moeten beide partijen zich vrij voelen om hun verhaal te vertellen.

Daarom kent mediation een aantal vaste uitgangspunten. Deze vormen de basis van ieder mediationtraject.

Vrijwilligheid

Mediation is gebaseerd op vrijwilligheid. Dat betekent dat beide partijen zelf besluiten om deel te nemen en ook de vrijheid hebben om het traject te beëindigen.

Juist omdat niemand wordt gedwongen om mee te doen, ontstaat ruimte voor een open gesprek en gezamenlijke oplossingen.

Vrijwilligheid betekent niet vrijblijvendheid. Van werkgevers en werknemers mag vaak wel worden verwacht dat zij zich inspannen om een arbeidsconflict op te lossen.

Lees ook de artikelen:

• "Laten we arbeidsmediation vrijwillig houden"
• "Loonstop als zieke medewerker weigert mee te werken"

Meer informatie vind je ook op de kennispagina Is mediation verplicht?

Onafhankelijkheid

Een mediator kiest geen partij.

De mediator is onafhankelijk en begeleidt uitsluitend het proces. Dat betekent dat zowel werkgever als werknemer de ruimte krijgt om zijn of haar verhaal te vertellen.

De mediator beslist niet wie gelijk heeft en neemt geen beslissingen voor partijen.

Lees ook het artikel: "De onpartijdige mediators: bestaat die echt?"

Vertrouwelijkheid

Alles wat tijdens mediation wordt besproken, blijft vertrouwelijk.

Dat geeft partijen de ruimte om eerlijk te spreken over zorgen, emoties en belangen, zonder bang te hoeven zijn dat deze informatie later tegen hen wordt gebruikt.

Juist die vertrouwelijkheid maakt het mogelijk om moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken.

Deze geheimhouding wordt vastgelegd in de mediationovereenkomst die voor aanvang van de gezamenlijke gesprekken door de betrokkenen wordt ondertekend.

Hierdoor kunnen partijen vrijuit spreken zonder bang te zijn dat uitspraken later in een juridische procedure tegen hen worden gebruikt.

Een veilige omgeving

De mediator bewaakt de veiligheid van het gesprek. Dat betekent onder andere dat iedereen wordt gehoord, respectvol met elkaar omgaat en voldoende ruimte krijgt om zijn of haar verhaal te vertellen. Daarbij werken wij volgens de gedragsregels MfN-gedragsregels.

Oplossingsgericht

Mediation draait niet om de vraag wie gelijk heeft, maar om de vraag hoe partijen verder kunnen.

In plaats van standpunten centraal te stellen, onderzoekt een mediator de belangen, behoeften en zorgen van beide partijen. Juist daardoor ontstaat ruimte voor oplossingen waar beide partijen zich in kunnen vinden.

Dat betekent niet dat iedereen volledig zijn zin krijgt. Wel dat er samen wordt gezocht naar afspraken die uitvoerbaar, realistisch en duurzaam zijn.

Lees ook de praktijkcase: Van VSO naar herstel werkrelatie

Waarom leidt mediation vaak tot een succesvolle oplossing?

Geen enkele mediator kan garanderen dat ieder arbeidsconflict wordt opgelost. Mediation is en blijft mensenwerk.

Toch leidt mediation in de praktijk vaak tot herstel van de communicatie, duidelijke werkafspraken of een zorgvuldige beëindiging van de arbeidsrelatie. Bij Dé Arbeidsmediators resulteert ongeveer 9 op de 10 mediationtrajecten in werkbare afspraken tussen partijen.

Juist doordat mediation vrijwillig, onafhankelijk, vertrouwelijk en oplossingsgericht is, blijven partijen zelf eigenaar van de oplossing. Dat vergroot de kans op afspraken die niet alleen worden gemaakt, maar ook daadwerkelijk worden nagekomen.

Lees ook: "Wanneer is mediation succesvol?"

Zowel preventief als probleemoplossend

Veel mensen denken dat mediation pas wordt ingezet wanneer een conflict volledig is geëscaleerd.

In werkelijkheid werkt mediation vaak juist het beste wanneer spanningen vroegtijdig bespreekbaar worden gemaakt.

Daarnaast kan mediation ook worden ingezet wanneer een conflict al langer speelt of wanneer partijen samen tot een goede afronding van de arbeidsrelatie willen komen.

Juist daarom hoeft mediation geen laatste redmiddel te zijn. Hoe eerder spanningen bespreekbaar worden gemaakt, hoe groter de kans dat samenwerking behouden blijft.

Lees ook:

• ​"een mediator is geen laatste redmiddel, maar een gesprekscoach."
• "Arbeidsconflict of samenwerkingsprobleem. Waarom mediation veel eerder ingezet zou moeten worden."

Wanneer is mediation niet geschikt?

Mediation is een krachtig instrument, maar niet in iedere situatie de juiste oplossing.

Wanneer één van de partijen absoluut niet bereid is om met de ander in gesprek te gaan, wanneer de veiligheid niet kan worden gewaarborgd of wanneer uitsluitend een juridische uitspraak gewenst is, kan een andere aanpak beter passen.

Juist daarom bekijken we altijd eerst samen of mediation in jouw situatie de juiste keuze is.

Toch betekent een eerste 'nee' niet altijd dat mediation onmogelijk is. In de praktijk zien we regelmatig dat weerstand voortkomt uit onbekendheid met mediation of zorgen over het proces. Door eerst rustig uit te leggen wat mediation inhoudt, ontstaat vaak alsnog ruimte voor een open gesprek.

Lees ook:

"Wat als een medewerker niet mee wil werken aan mediation?"

Waarom is mediation vaak minder kostbaar?

Een arbeidsconflict dat lang blijft bestaan, kost organisaties vaak veel geld. Denk aan verzuim, productiviteitsverlies, juridische procedures en verloop van medewerkers.

Mediation helpt om sneller duidelijkheid te krijgen en voorkomt in veel gevallen dat de kosten verder oplopen.

Dat maakt mediation niet alleen financieel aantrekkelijk, maar voorkomt vaak ook langdurige stress en onzekerheid voor alle betrokkenen.

Lees ook:

• Kosten arbeidsmediation​

• "Wat kost een arbeidsconflict als je niets doet?"​

Mediation draait om mensen

Geen twee arbeidsconflicten zijn hetzelfde. Toch zien we dat de beste oplossingen ontstaan wanneer mensen weer met elkaar in gesprek durven te gaan.

De uitgangspunten van mediation bieden daarvoor een veilige basis. Niet om iemand gelijk te geven, maar om samen te onderzoeken wat nodig is om verder te kunnen.

Hulp nodig?

Twijfel je of mediation past bij jouw situatie? Neem gerust contact op met onze Helpdesk Arbeidsconflict. We denken graag met je mee en leggen uit welke mogelijkheden er zijn.